Trao đổi với VnExpress.net, ông Nguyễn Trọng Nhân, Phó chủ tịch Hội nạn nhân chất độc da cam Việt Nam cho biết, sau khi Toà án Tối cao Mỹ bác đơn của các nạn nhân da cam Việt Nam (đầu tháng 3) dư luận trên thế giới rất bất bình. Hội Luật gia dân chủ quốc tế quyết định tổ chức Toà án công luận quốc tế để lên án chính quyền Mỹ và các công ty hoá chất đã tiến hành chiến tranh hoá học ở Việt Nam.

"Đây là tòa án công luận, lương tâm để ủng hộ vụ kiện của các nạn nhân chất độc da cam- dioxin Việt Nam. Toà sẽ thông báo cho bên bị lên án biết, họ không đến cũng vẫn bị xử", Phó chủ tịch Nhân nói.

Tại phiên tòa, Hội Luật gia dân chủ quốc tế sẽ chọn 7 trong 10 thẩm phán từ nhiều nước. Hai công tố sẽ là luật sư người Mỹ, trong đó có ông Jonathan Moore - luật sư của các nạn nhân chất độc da cam Việt Nam tại vụ kiện các công ty hóa chất Mỹ.

Theo ông Nhân, nhiều luật gia nổi tiếng, chuyên gia, nhà khoa học từ nhiều nước sẽ tham dự phiên tòa. Việt Nam sẽ cử một đoàn trong đó có 3 nạn nhân với tư cách nhân chứng. Sau phiên tòa, các nạn nhân dự kiến thăm một số nước theo lời mời của các tổ chức xã hội.

Theo Hội Nạn nhân chất độc da cam- dioxin Việt Nam, trước phiên tòa sẽ có một đoàn điều tra quốc tế của Tòa án quốc tế tới Việt Nam. Đoàn sẽ tới làng hữu nghị Hà Nội và Hòa Bình, Bệnh viện Từ Dũ TP HCM - nơi đang chăm sóc nhiều nạn nhân chất độc da cam.

Đoàn điều tra cũng sẽ tới các “điểm nóng da cam” như khu vực sân bay Aso (Thừa Thiên - Huế), các gia đình nạn nhân chất độc da cam ở Hà Nội và Ninh Bình.

Trước đó, chiều 4/3, hai ngày sau khi tòa án Tối cao Mỹ bác đơn kháng kiện của các nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam, Đoàn Chủ tịch Ủy ban trung ương Mặt trận tổ quốc và Hội Nạn nhân chất độc da cam Việt Nam đã lên tiếng phản đối quyết định trên và ra lời kêu gọi tiếp sức cho nạn nhân chất độc da cam Việt Nam đấu tranh đòi công lý.

Theo luật sư Lưu Văn Đạt, người theo vụ kiện từ đầu cho biết, lý do tòa án Tối cao Mỹ bác đơn kiện của nạn nhân chất độc da cam Việt Nam là theo luật pháp Mỹ, khi một vụ án được gửi đến Tòa phúc thẩm thì nhất định phải được xem xét giải quyết. Nhưng cùng vụ việc đó nếu được gửi lên tòa án Tối cao thì không nhất định phải đưa ra xét xử.

Tuy nhiên, những phiên tòa phúc thẩm chỉ có hiệu lực trong một số bang nhất định. Vì vậy, các nạn nhân chất độc da cam Việt Nam hoàn toàn có thể kiện các công ty hóa chất Mỹ tại 11 bang khác của Mỹ.

Hiện Việt Nam có khoảng 3 triệu nạn nhân chất độc da cam/dioxin.

Một số mốc chính trong vụ kiện chất độc da cam - 30/1/2004, bên nguyên trình đơn kiện đầu tiên lên tòa án Liên bang Mỹ. - 10/3/2005 Tòa sơ thẩm Mỹ ra phán quyết bác đơn. - 30/9/2005 nguyên đơn nộp đơn kiện lên Tòa phúc thẩm Mỹ. - 22/2/2008: Tòa phúc thẩm nhất trí với kết luận của Tòa sơ thẩm, bác đơn kiện của các nạn nhân chất độc da cam Việt Nam. - 6/10/2008 nguyên đơn tiếp tục nộp đơn thỉnh cầu lên Tòa án Tối cao Mỹ. - 2/3/2009 tòa án Tối cao Mỹ bác đơn thỉnh cầu của nguyên đơn Việt Nam.

Theo vnExpress